หลังจากได้รับคำถามแล้วกลับมานั่งพิจารณา ก็เห็นซึ้งถึงสัจธรรมว่า อุเหม่ การให้คำปรึกษาโดยไม่จ่ายยาหรือฝังเข็มนี่ช่างยากจริงหนอ  คือผมอธิบายได้ครับว่าทำไมมันถึงมีอาการแบบนี้ๆๆ แต่การจะบรรเทาอาการเหล่านั้นโดยให้คุณแค่กลับไปปฎิบัติตัวใหม่เนี่ยมันได้ผลช้าและไม่ชัดเจน อีกทั้งยังอาจจะทำให้คุณเสียเวลาพลาดโอกาสที่ดีที่สุดในการรักษาไป เพราะฉะนั้นเอนทรี่นี้จึงเหมือนเป็นการตอบคำถามกว้างๆไว้ประกอบการตัดสินใจในการเข้ารับการรักษาต่อไปครับ หากใครต้องการคำตอบที่ชัดเจนกว่านี้อีกก็เชิญหลังไมค์ละกันครับ

 

แล้วประจำเดือนแบบไหนที่เรียกว่าปกติล่ะคะ

 

ผมขอหยิบคำตอบที่มีอยู่แล้วมาตอบละกันนะครับ หลักๆก็คือให้ดูว่า 1.ประจำเดือนมาครั้งละกี่วัน 2.รอบเดือนนานแค่ไหน 3.ปริมาณของเลือดที่มามากน้อยเพียงใด ดังนี้ครับ

"ประจำเดือนปกติ

ประจำเดือนคือเลือดที่ออกจากโพรงมดลูกเป็นรอบๆ ห่างกันทุก 28 วัน ผิดพลาดได้ไม่เกินบวกลบ 7 วัน หมายความว่า บางเดือน หรือ ของ บางคน รอบของประจำเดือนอาจจะเป็น 21 วัน 22 วัน หรือ30 วัน 35 วันก็ได้ ยังถือว่าอยู่ในเกณฑ์ปกติ ระยะเวลาที่มีเลือดประมาณ 2-7 วัน โดยปริมาณเลือดที่ไหลออกมาทั้งหมด ราวๆ 20-60 ซีซี (30-80 ซีซี เพิ่มเติม ใช้ผ้าอนามัยไม่เกินยี่สิบแผ่น - ผู้เขียน) ต่อรอบ

เด็กสาวที่เริ่มมีประจำเดือนใหม่ๆ ในช่วง 1-2 ปีแรก จะมีประจำเดือน ไม่สม่ำเสมอ รอบมักจะยาว บางคน 2-3 เดือนจึงจะมาสักครั้ง เนื่องจากการทำงานของรังไขยังไม่ค่อยสมบูรณ์ ทำให้ไข่ตกไม่สม่ำเสมอ ประจำเดือน
จึงมาห่างๆ และมักจะมามากนานหลายวัน หลังจากนั้น เมื่อเข้าที่เข้าทางก็จะมีรอบเดือนสม่ำเสมอมากขึ้น เพราะมีการตกไข่ ทุกเดือน

ปัจจัยที่ทำให้มีประจำเดือนเร็วหรือช้า ขึ้นอยู่กับพันธุกรรม เชื้อชาติ สิ่งแวดล้อม แสงสว่าง ความอ้วน ผอมของร่างกาย สุขภาพทั่วไป สภาวะ ทางจิตใจ และเชื่อหรือไม่ คนที่อาศัยอยู่ในเมือง หรือประเทศใกล้เส้น ศูนย์สูตร
พื้นที่ระดับน้ำทะเล เช่น กรุงเทพมหานคร จะมีประจำเดือน เร็วกว่าพวกที่อยู่ในชนบทไกลจากเส้นศูนย์สูตร หรืออยู่บนยอดเขา เช่น ธิเบต เป็นต้น ที่น่าแปลกก็คือมีการศึกษาพบว่าเด็กที่ตาบอดกลับมีประจำเดือนเร็วกว่าเด็กปกติ แสดงว่าแสงสว่างน่าจะมีผลต่อการ มีประจำเดือนด้วย"

 

มาช้าจังว้อย  จะมาไม่มาวะ

 

บางคนประจำเดือน มาสองสามเดือนครั้ง บางคนมาห้าหกเดือนครั้ง  ถ้าเป็นเช่นนี้ผมคงต้องตั้งข้อสงสัยแล้วละครับว่าคุณมีการตกไข่หรือเปล่า  ถ้าร่างกายไม่ตกไข่ มันก็จะไม่มีประจำเดือนมาครับ แต่ในบางคนประจำเดือนก็จะมาเป็นลักษณะกะปริบกะปรอย เป็นเวลานานไม่หยุดสักที  สองอาการนี้อาจจะสลับกันเกิดไปมาก็ได้เช่น ประจำเดือนไม่มาสามเดือนแล้วก็กะปริบกะปรอยไม่หยุดเป็นเดือนๆ

 

ถ้าเป็นเช่นนี้ผมแนะนำให้ไปตรวจครับ เพราะเป็นได้หลายสาเหตุอยู่ แต่ที่น่าสงสัยที่สุดก็คงเป็น PCOS เวลาแพทย์จตรวจนั้นก็จะตรวจฮอร์โมนเพศ มีการอัลตร้าซาวนด์ดูมดลูกและรังไข่ อีกวิธีนึงก็คือการสั่งให้คุณกลับไปวัดอุณหภูมิร่างกายตอนเช้า (ที่ไทยไม่แน่ใจว่าทำกันแค่ไหน แต่ที่จีนนี่แทบจะสั่งให้ทุกคนที่ประจำเดือนผิดปกติไปวัดมา ผมว่าวิธีนี้น่าจะสะดวกดีนะครับ วิธีวัดคือเมื่อตื่นเช้ามาอย่าพึ่งขยับตัว นอนอยู่บนเตียงก่อน อย่างแรกที่ต้องทำคือคว้าปรอทมาอมไว้ใต้ลิ้นวัดอุณหภูมิไว้สามนาที แล้วก็จดบันทึกไปเรื่อยๆทุกวัน ทำติดต่อกันอย่างน้อยก็สักสามเดือน ถ้าคุณมีการตกไข่อุณหภูมิร่างกายจะสูงขึ้นประมาณสิบสี่วัน พอประจำเดือนมาอุณหภูมิก็จะลดลง ถ้าคุณท้องอุณหภูมิจะสูงคงที่ไม่ลดลงอีกครับ วิธีนี้นอกจากจะช่วยในการวินิจฉัยแล้ว ยังเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าผลการรักษาเป็นอย่างไรบ้าง) ปัจจุบันนี้PCOSเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ที่ทำให้ประจำเดือนผู้หญิงมาไม่ปกติครับ สาเหตุของโรคนี้ยังไม่แน่ชัดครับ

 

ความเป็นไปได้อีกอย่างก็เช่น ฮอร์โมน PRL (ซึ่งมีหน้าที่กระตุ้นการขับน้ำนม) สูงกว่าปกติ มันก็คล้ายๆกับว่าหลังคลอดลูกแล้วทำไมประจำเดือนไม่มาก็เพราะฮอร์โมนตัวนี้สูงนั่นแหละครับ นมมาเลือดหด ก็ว่ากันไป ซึ่งก็ต้องตรวจดูอีกทีว่าสูงแค่ไหน ถ้าสูงมากก็อาจจะต้องเช